​Cắt tỉa cây cảnh​

​Cắt tỉa cây cảnh​  tại Montreal, Canada,

Source:  Lara R.

Người Việt định cư tại Hoa Kỳ

Người Việt định cư tại Hoa Kỳ Hataipreuk Rkasnuam và Jeanne Batalova | Trần Giao Thủy dịch Dùng dữ liệu mới nhất của Ban Thăm dò Cộng đồng Hoa Kỳ (American Community Survey, ACS) thuộc Cục Điều tra Dân số Mỹ, và của Bộ Nội An (Department of Homeland Security, DHS), Niên giám Thống kê Di Trú, và dữ liệu về kiều hối hàng năm của Ngân hàng Thế giới, bài tóm lược này trình bày những con số về người Việt Nam định cư tại Hoa Kỳ, chú trọng vào số dân, phân bố địa lý, một số đặc điểm kinh tế xã hội. Nhiều người trong số những người tị nạn cứu trong Chiến dịch Gió lốc còn rất trẻ. Trong một số trường hợp, cha mẹ bị buộc phải ở lại sau khi đặt con cái của họ trong máy bay trực thăng sơ tán đã được điền vượt quá khả năng. Nguồn: THE USS MIDWAY MUSEUM Nhiều người tị nạn cộng sản trong Chiến dịch Gió lốc (Frequent Wind) còn rất trẻ. Một số em bé cha mẹ đã phải ở lại sau khi đặt con vào trực thăng di tản vì máy bay đã quá trọng tải. Nguồn: THE USS MIDWAY MUSEUM Bốn mươi năm, nhìn lại Trong gần bốn mươi năm qua, từ một nhóm nhỏ, cộng đồng người Việt Nam định cư tại Hoa Kỳ đã phát triển thành một trong những nhóm cư dân sinh ở nước ngoài lớn nhất nước Mỹ. Người Việt Nam di cư sang sang Hoa Kỳ trong ba đợt, đợt đầu tiên vào cuối tháng Tư năm 1975, khi Sài Gòn sụp đổ. Trong cuộc di tản do Mỹ tổ chức đó có khoảng 125.000 người tị nạn cộng sản Việt Nam. Làn sóng người tị nạn đầu tiên này phần lớn gồm các nhân viên quân sự và các chuyên viên ở vùng đô thị, những người đã làm việc với quân đội Mỹ hay chính phủ Việt Nam Cộng hòa, nghiễm nhiên là mục tiêu của cộng sản. Trong những năm cuối của thập niên 1970, làn sóng thứ hai của người Việt tị nạn cộng sản đến Hoa Kỳ. Đợt sóng người tị nạn này đã trở thành cuộc khủng hoảng “thuyền nhân” tị nạn. Nhóm người tị nạn lần này phần lớn là dân ở vùng nông thôn và thường là người ít có học hơn lớp người tị nạn trước đó; rất nhiều người tị nạn là người gốc Hoa chạy trốn cuộc đàn áp ở Việt Nam. Người tị nạn Việt Nam gần Hồng Kông. Chúa Carrington, người đã đến thăm trại tại thuộc địa cũ của Anh đã đề nghị Anh nên chấp nhận 10.000 người tị nạn trong một khoảng thời gian hai năm. http://www.dailymail.co.uk/ Người tị nạn Việt Nam gần Hồng Kông (circa 1979); Huân tước Carrington Ngoại trưởng Anh, đã đến thăm trại tị nạn tại thuộc địa cũ đã đề nghị Anh nên đón nhận 10.000 người tị nạn trong khoảng thời gian hai năm. http://www.dailymail.co.uk/ Làn sóng tị nạn thứ ba vào Hoa Kỳ trong suốt những năm 1980 và 1990; không giống như hai đợt sóng tị nạn trước, nhóm thứ ba có ít người tị nạn hơn, và gồm hàng ngàn người con lai Việt Nam (con của quân nhân Mỹ với những bà mẹ Việt Nam) cùng các tù nhân chính trị. Barry Huntoon (trái), một cựu chiến binh Mỹ, cùng với vợ và con sơ sinh vào năm 1987, cùng đi đón một cô gái hợp chủng tuổi teen Huntoon tin là con gái mình, sinh ra sau khi ông rời Việt Nam.. Nguồn: http://immigrationinamerica.org/ Barry Huntoon (trái), một cựu chiến binh Mỹ, cùng với vợ và con sơ sinh vào năm 1987, cùng đi đón một thiếu nữ hợp chủng mà ông Huntoon tin là con gái của mình, sinh ra sau khi ông rời Việt Nam. Nguồn: http://immigrationinamerica.org/ Kể từ khi chiến tranh Việt Nam kết thúc vào năm 1975, số cư dân Việt Nam tại Hoa Kỳ đã tăng lên đáng kể, từ khoảng 231.000 người năm 1980 lên đến gần 1,3 triệu người vào năm 2012, trở thành nhóm cư dân sinh ở nước ngoài lớn thứ sáu tại Hoa Kỳ. Sự tăng trưởng này xảy ra nhanh nhất trong những năm 1980 và 1990, khi dân số di dân Việt Nam tăng gần gấp đôi trong mỗi mười năm. Dù hai đợt di cư đầu gồm những người tị nạn Việt Nam, đợt di cư thứ ba phần lớn là những người nhập cư để đoàn tụ với người thân ở Hoa Kỳ. Tính đến năm 2012, di dân Việt Nam chiếm khoảng 3% tổng số cư dân Mỹ sinh ở nước ngoài, khoảng 40,8 triệu người. Hình 1. Dân số Người Việt Nam định cư ở Hoa Kỳ, 1980-2012. Nguồn: Viện Chính sách Di cư (MPI) lập thành bảng từ dữ liệu rút ra từ ác cuộc thăm dò năm 2006, 2010, và 2012 của Ban Khảo sát Cộng Đồng Người Mỹ (ACS) thuộc Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ, và năm kết quả thống kê mỗi thập niên, 1980, 1990, và 2000. Hình 1. Dân số Người Việt Nam định cư ở Hoa Kỳ, 1980-2012. Nguồn: Viện Chính sách Di cư (MPI) lập thành bảng từ dữ liệu rút ra từ ác cuộc thăm dò năm 2006, 2010, và 2012 của Ban Khảo sát Cộng Đồng Người Mỹ (ACS) thuộc Cục Điều traDân số Hoa Kỳ, và năm kết quả thống kê mỗi thập niên, 1980, 1990, và 2000. Việt Nam là nhóm cư dân Mỹ gốc Á châu, sinh ở nước ngoài, lớn thứ tư, sau Ấn Độ, Philippines, và Trung Quốc.

Nữ tỷ phú trẻ tuổi nhất nước Mỹ thay đổi ngành y học thế giới

Nữ tỷ phú trẻ tuổi nhất nước Mỹ thay đổi ngành y học thế giới Lần tới khi bạn làm xét nghiệm máu, bạn sẽ không cần phải đi tới bác sĩ rút một lượng máu lớn từ cánh tay của bạn nữa. Thay vào đó bạn có thể vào một hiệu thuốc Walgreens và có được kết quả chỉ với một vài giọt máu. Đó là nhờ Elizabeth Holmes, 30 tuổi, là nữ tỷ phú trẻ tuổi nhất và tỷ phú trẻ thứ ba trên bảng xếp hạng mới được công bố hàng năm của tạp chí Forbes trong 400 người giàu nhất nước Mỹ. Đột phá trong xét nghiệm máu là một ý tưởng vàng. Chỉ cần một chiếc kim châm và một vài giọt máu, họ có thể thực hiện hàng trăm bài kiểm tra, từ kiểm tra tiêu chuẩn cholesterol đến phân tích độ phức tạp của di truyền. Kết quả nhanh hơn, chính xác hơn, và rẻ hơn rất nhiều so với phương pháp thông thường. Ý tưởng cả tỷ USD Holmes đã bỏ học tại Stanford ở tuổi 19 để thành lập Theranos sau khi quyết định rằng tiền học phí của cô nên dùng để nghiên cứu các vấn đề về sức khoẻ. Xét nghiệm máu truyền thống rất khó khăn và tốn kém. Nó cũng không được đổi mới từ những năm 1960 và phải được thực hiện tại các bệnh viện và văn phòng bác sĩ. Lọ máu phải được gửi đi để thử nghiệm, có thể mất vài tuần mới có kết quả và rất dễ xảy ra lỗi. Phải mất một thập kỷ cho ý tưởng của cô được phát triển, nhưng kết quả đem lại rất tốt. Tháng 9 năm ngoái, Walgreen, hệ thống hiệu thuốc bán lẻ lớn nhất với hơn 8.100 cửa hàng, đã công bố kế hoạch tung ra Trung tâm kiểm tra sức khỏe của Theranos tại các nhà thuốc của mình. Cho đến nay, đã có một trung tâm của Theranos tại Walgreens ở Palo Alto và 20 trung tâm khác ở Arizona. Trong một báo cáo gần đây của tạp chí Fortune, Theranos đã tăng thêm 400 triệu USD, nâng tổng giá trị công ty lên mức cao kỷ lục 9 tỷ USD (Holmes sở hữu hơn 50% vốn cổ phần) Hai tỷ phú 30 tuổi khác trong danh sách của Forbes là người sáng lập Facebook Mark Zuckerberg và bạn cùng phòng cũ của anh, Giám đốc điều hành Facebook Dustin Moskovitz. Tại sao lại là xét nghiệm máu? Nữ tỷ phú trẻ tuổi nhất nước Mỹ thay đổi ngành y học thế giới Chủ tịch, Giám đốc điều hành và người sáng lập Theranos, Elizabeth Holmes tại TechCrunch ngày 8 tháng 9 năm 2014 ở San Francisco, California Holmes chia sẻ rằng cô nhắm vào xét nghiệm máu bởi vì nó chiếm khoảng 80% các quyết định lâm sàng được thực hiện bởi bác sĩ. Các xét nghiệm mới có thể được thực hiện mà không cần tới bác sĩ sẽ tiết kiệm tiền bạc và thời gian. Hầu hết các kết quả sẽ có trong khoảng bốn giờ, có nghĩa là bạn có thể đến một hiệu thuốc và thử máu trước hôm đến khám bác sĩ và sau đó kết quả sẽ được chuyển tới cho các bác sĩ. Việc kiểm tra vô cùng nhanh chóng có thể thực hiện bất cứ lúc nào đã là một thay đổi hoàn toàn, nhưng những thông tin có thể nhận được từ một giọt máu lại càng tuyệt vời hơn. Các mẫu máu truyền thống chỉ sử dụng cho một xét nghiệm còn với phương pháp Theranos thì một giọt máu có thể được sử dụng cho hàng chục xét nghiệm khác nhau. Mỗi lần thử máu đem đến chi phí ít hơn 50% so với việc thử máu truyền thống. Nếu phương pháp này được thực hiện rộng rãi, chúng ta sẽ tiết kiệm được hơn 202 tỷ USD trong thập kỷ tới. Dữ liệu này cũng rất hữu ích cho bất cứ mong muốn hiểu biết tốt hơn về sức khỏe của họ. "Bằng cách thử nghiệm, bạn có thể bắt đầu hiểu cơ thể của bạn, hiểu được bản thân, thay đổi chế độ ăn uống của bạn, thay đổi lối sống của bạn và bắt đầu thay đổi cuộc sống của bạn", cô chia sẻ. Khánh Linh (BizLive)

Hột Vịt Lộn Long An và bài học 'biến rác thành tiền'

Hột Vịt Lộn Long An và bài học 'biến rác thành tiền' WESTMINSTER, California (NV) - Ý tưởng tìm hiểu, viết bài về Hột Vịt Lộn Long An đến trong đầu tôi một cách rất đơn giản: trên đất Mỹ này, ngay tại Little Saigon này, lại có người gốc Việt “dám” dấn thân vào một nghề mà “Mỹ nghe tên đã chạy làng.” Đó là sản xuất và bán hột vịt lộn. Thế nhưng, câu chuyện kể của ông Thomas Chín Đàm cùng phóng viên Người Việt ngay tại lò ấp trứng của ông gần chợ Bến Thành và dọc đường từ Bolsa hướng đến vùng Ramona ở San Diego khi lên thăm nông trại nuôi vịt, trồng mía của ông, đã vẽ nên một bức tranh rất khác về chủ nhân của Hột Vịt Lộn Long An, một triệu phú với bài học “biến rác thành tiền” và “công thức làm ra tiền.” Ông Thomas Chín Đàm, chủ nhân Hột Vịt Lộn Long An, tại nông trại ở Ramona, San Diego. (Hình: Dân Huỳnh/Người Việt) Ngược về quá khứ Thật khó mà nghĩ được đằng sau tấm bảng hiệu Hột Vịt Lộn Long An (Long An Farms) nằm trên con đường nhỏ Weststate cạnh chợ Bến Thành, Westminster, là cả một dàn 30 máy ấp trứng để mỗi tháng cho ra khoảng nửa triệu trứng vịt lộn gửi đi khắp các tiểu bang để bán. Chưa tính đến trứng gà, trứng cút, trứng ấp riêng cho các hãng dược phẩm bào chế thuốc chích ngừa trái rạ (chicken-pox), là một dàn xe tải bảy chiếc lớn nhỏ chỉ dùng để đi giao trứng và mía cho các nơi. Hơn thế nữa, đàng sau tấm bảng hiệu đó còn không biết bao nhiêu nông trại nuôi gà, nuôi vịt, nuôi cút, nuôi ngỗng, nuôi thỏ, nuôi cả chuột bạch vừa lấy thịt, lấy trứng, hoặc cung cấp cho các phòng thí nghiệm tại các trường học trong vùng, được gầy dựng khắp nơi. Thương hiệu Hột Vịt Lộn Long An ra đời từ một tình cờ được đưa đến cho ông Thomas Chín Đàm, người đang làm công việc bán máy may công nghiệp khi đó mới ngoài 30 tuổi. “Đó là năm 1995, có một ông người Đức chuyên nghề ấp trứng gà cho các trường học, các phòng thí nghiệm, để làm thuốc chích ngừa trái rạ, chuẩn bị về hưu nên muốn bán lò ấp trứng của ông với giá $100,000, chỉ cần trả trước $50,000," ông Chín nhớ lại. Khi thấy ông gốc Việt còn đắn đo chưa muốn mua, ông gốc Đức bèn giới thiệu một số khách hàng sẵn có của ông, dù không nhiều. Nhìn những máy ấp trứng gà làm vaccine, trong đầu ông Chín lại nghĩ đến chuyện “liệu máy này có ấp được trứng vịt để cho nó thành trứng vịt lộn được không?” Ông Chín đưa cho ông người Đức vài trứng vịt nhờ ấp thử. “Thay vì trứng gà làm vaccine chỉ ấp 3-4 ngày thì trứng vịt ông ấp chừng hai tuần, khi con vừa lớn mình mang ra ăn thì thấy giống y chang hột vịt lộn.” Một ý tưởng lóe lên. “Họ chỉ mình cách làm nhưng cái khó là trứng ở đâu mà ấp? Thế là phải đi tìm nguồn trứng.” Nông trại nuôi vịt mà ông Chín liên lạc được ở thời điểm đó chính là nông trại Ramona ở San Diego của một người Philippines (mà chỉ ít lâu sau ông Chín đã mua hẳn và làm chủ cho đến hôm nay). “Khi đó họ ấp trứng vịt, mình ấp trứng gà trao đổi cho nhau. Nhưng mà họ không có trứng đều. Lúc mình cần thì họ không có, lúc họ dư thì mình không cần. Khi đó tôi thấy chỉ khi mình tự sản xuất thì mới điều tiết được sản phẩm.” Nghĩ là làm. Ông Chín quyết định mua luôn nông trại nuôi vịt Ramona để “tự cung tự cấp.” Bằng giọng nói của người Nam Định đã “lai” giọng Nam khá nhiều, người đàn ông trong bộ đồng phục của Hột Vịt Lộn Long An kể lại chuyện ngày đầu lập nghiệp một cách tự tin, cởi mở: “Lỡ chơi rồi chơi luôn! Lúc đó tôi cầm hết hai cái nhà, vay thêm nợ để mua cả lò ấp trứng lẫn nông trại nuôi vịt.” Chủ nhân Long An Farms nói bằng giọng tỉnh rụi, “Tôi cũng chết lên chết xuống với mấy con vịt nuôi. Nuôi, ấp, rồi nó chết, tùm lum hết, chứ không phải trôi chảy liền đâu. Chưa kể bán chịu cho người ta, người ta giựt không trả tiền nữa.” Thời gian khốn khó, vật vã với gà với vịt của ông Chín kéo dài đến 6 năm. “Suốt thời gian đó, mỗi lần nhìn bà xã là bà hỏi 'cần tiền nữa rồi phải không.' Anh em cũng chạy trốn hết vì mình mượn nhiều quá rồi.” Tuy nhiên, khi bờ vực phá sản cận kề thì sự kiện 9-11 của năm 2001 xảy ra. Trong đời, thảm họa của người này đôi khi lại trở thành sự cứu rỗi cho người khác. Ông Chín “sống” lại từ thời điểm ấy. Vịt được nuôi lấy trứng làm trứng lộn của Hột Vịt Lộn Long An. (Hình: Dân Huỳnh/Người Việt) Lấy “trái rạ" nuôi hột vịt lộn Vẫn bằng cách nói chân tình, ông Chín tiếp tục, “Năm 2001 tưởng đâu là phá sản rồi, đùng cái 9-11 xảy đến, chính phủ cần thuốc chích ngừa trái rạ. Trước đó tôi cũng làm loại vaccine này nhưng mà Mỹ không cần, không mua, nên làm ra chỉ để bán cho các nước nghèo thôi.” Sẵn lò, sẵn trứng, ở thời điểm cả nước suy sụp vì khủng bố, ông Chín lại nhận được từ chính phủ hợp đồng trị giá $1 triệu để cung cấp cho họ vaccine ngừa trái rạ. “Họ đưa trước cho mình 10%, tức $100,000. Khi đó tự dưng mình sống lại,” ông Chín cười tươi tắn. Ông "tiết lộ" thêm, “Làm nghề gì có liên quan đến thuốc men là có ăn, làm $1 bán $30, còn làm chợ, làm ăn uống lời chỉ vài phần trăm thôi” và “Thời buổi khó khăn, chỉ có kinh doanh thực phẩm và thuốc men là vững chắc, vì ai cũng phải ăn, cũng phải cần thuốc men.” Theo chủ nhân Hột Vịt Lộn Long An, “trứng gà để làm vaccine hay làm trứng lộn đều giống nhau, chỉ khác cách làm. Trứng để làm thuốc chỉ ấp 3 ngày rưỡi, xong bỏ vi khuẩn vô trong quả trứng, đóng lại giao đi để họ làm thuốc chích ngừa trái rạ. Trứng gà ấp tiếp khoảng 2 tuần thành trứng gà lộn, còn vịt thì khoảng 3 tuần, đến tuần thứ tư thì nở ra con.” “Máy ấp trứng lộn hay trứng làm vaccine đều như nhau, chỉ khác dụng cụ đựng trứng. Mỗi máy ấp được khoảng 10,000 trứng. Ngay tại lò ở Little Saigon có 30 máy ấp, ở nông trại San Diego có thêm 20 cái chuyên ấp trứng nở thành con,” ông Chín giải thích. Người đàn ông từng phải làm 14 tiếng mỗi ngày, 7 ngày mỗi tuần trong suốt nhiều năm liền để thử nghiệm với trứng gà trứng vịt tâm sự, “Tôi khởi đầu nghề ấp trứng là để làm hột vịt lộn nhưng không thành công, trong khi làm thuốc chích ngừa lại thành công. Nhưng vì nhu cầu trứng lộn là có thật và rất vững chắc nên khi có được tiền rồi thì tôi quay trở lại với nghề mình muốn, là làm trứng lộn.” Nông trại nuôi vịt của Hột Vịt Lộn Long An ở Ramona, San Diego. (Hình: Dân Huỳnh/Người Việt) Với số tiền ứng trước $100,000 của chính phủ, một năm sau, ông Chín kiếm được $1 triệu, đủ trả hết nợ, chuộc lại những căn nhà cầm cố, và quan trọng hơn là “có tiền mua gà vịt thoải mái luôn để nuôi để ấp.” “Với hột vịt lộn, người Philippines chiếm đến 70% thị trường tiêu thụ, người Việt chỉ có 30%. Thế nên tôi thuê nông dân Philippines thứ thiệt nuôi vịt cho mình, làm quản lý nông trại cho mình. Còn gà thì người Mỹ có kinh nghiệm hơn nên tôi thuê Mỹ nuôi gà cho tôi,” ông nói tiếp. Hiện tại, dù tên cơ sở được mọi người biết đến vẫn là Hột Vịt Lộn Long An, nhưng thực ra ông Chín làm cả hai thứ: ấp trứng làm thuốc và ấp trứng lộn. “Làm thuốc thì đơn đặt hàng khá ổn định, cứ mỗi năm chính phủ cần bao nhiêu trứng họ báo cho mình biết, rồi năm tới cứ làm cái mới, lúc nào họ cũng để dành vaccine sẵn sàng, 'khi cần là có đạn mà bắn.' Còn trứng lộn thì chỉ để ăn chơi thôi.” Ông cho biết, “Tỉ lệ trứng ấp làm thuốc ít hơn trứng lộn nhưng lời nhiều hơn. Làm trứng lộn chiếm 70% nhưng lời chỉ 30%.” Trả lời câu hỏi “So với ngày đầu thành lập Hột Vịt Lộn Long An, đến nay lợi tức của công ty đã phát triển lên bao nhiêu lần?” Ông Chín nói tỉnh rụi, “Không biết. Chỉ biết hồi năm đầu mới làm, bán chỉ được chừng sáu, bảy chục ngàn, giờ khoảng 3-4 triệu một năm.” Hiện tại, hột vịt lộn Long An được bán khắp 50 tiểu bang với số lượng khoảng nửa triệu trứng mỗi tháng. Và đâu chỉ dừng lại ở hột vịt lộn, trứng gà lộn, trứng gà trái rạ, người đàn ông vừa bước qua tuổi 50 này còn biến “rác thành tiền” từ việc nuôi cút làm vaccine, nuôi thỏ làm thuốc ngừa thai, nuôi chuột cho phòng thí nghiệm, nuôi ngỗng làm thuốc cho những phụ nữ hiếm muộn, và đặc biệt, trồng mía không phải để ép thành nước mía mà chủ yếu lấy phấn mía làm thuốc giảm cân. Ông Chín Đàm đã áp dụng bài học “biến rác thành tiền từ bó rau muống của mẹ” và học công thức làm giàu từ Samuel Brannan, triệu phú đầu tiên của California, như thế nào sẽ được đề cập đến trong phần 2 của bài phóng sự này.  Bài học 'Biến rác thành tiền' và học công thức làm ra tiền Đa phần người ta biết đến Hột Vịt Lộn Long An như một thương hiệu lớn và là thương hiệu duy nhất của người Mỹ gốc Việt trong lãnh vực đầu tư hiếm hoi này. Thế nhưng, nhiều người không hề biết rằng, thực ra, kinh doanh hột vịt lộn chỉ mang đến cho chủ nhân công ty này 30% lợi tức trong lãnh vực ấp trứng gà trứng vịt. Thomas Chín Đàm, người đàn ông 50 tuổi, gốc Nam Định, có phong cách xuề xòa, gần gũi, thích làm từ thiện cho nhà thờ, thực sự là người kiếm được rất nhiều tiền, bên cạnh nghề làm trứng lộn, từ những công việc được gọi nôm na là “nghề đặc biệt” ở Mỹ, như nuôi cút làm vaccine, nuôi thỏ làm thuốc thử thai, nuôi chuột cho phòng thí nghiệm, nuôi ngỗng làm thuốc cho những phụ nữ hiếm muộn, và đặc biệt, trồng mía để lấy phấn mía làm thuốc giảm cân, hay bán cho công ty dầu khí Shell làm “ethanol”, một loại xăng sinh học.  Kinh nghiệm mà ông Chín Đàm chia sẻ từ những gì học được, nghiệm ra được trong quá trình “đi buôn” của mình chắc chắn sẽ mang đến bao điều thú vị cho mỗi chúng ta.                                                      Thomas Chín Đàm, chủ nhân Hột Vịt Lộn Long An, người thành công với bài học "biến rác thành tiền". Khi mía trồng không chỉ dùng để bán “nước mía” Khách đến tiệm Hột Vịt Lộn Long An đôi khi không phải để mua trứng mà là muốn có ly nước mía tươi ngọt lịm. Mía được dùng để ép lấy nước nơi đây khác hẳn nhiều tiệm ở chỗ nó luôn là mía tươi, không phải mía đông lạnh. Mía của nước mía Long An được chính chủ nhân trồng trên cánh đồng rộng 120 mẫu Tây, cũng ở miền Nam California, cách Bolsa chừng hơn 3 tiếng lái xe. Nhưng mục đích trồng mía không phải để bán nước mía! “Tôi trồng mía để lấy phấn mía bán cho các công ty dược điều chế thuốc giảm cân,” ông cho biết. Theo lời ông, trên thế giới, mía được trồng nhiều ở Cuba và Mexixo, nhưng “một sản phẩm được xem là 'made in USA' thì nguyên liệu của nó phải xuất xứ từ Mỹ. 95% thành phần thuốc giảm cân là lấy từ phấn mía. Họ cần mía trồng ở Mỹ.” Ông Chín nhớ lại, "Trước đây, ở Mỹ chỉ có Hawaii, Florida, Texas và Louisiana trồng mía. Khi nhận được lời đề nghị bán phấn mía cho một công ty dược phẩm, tôi bay sang Florida mua một xe mía trị giá cả $10,000, nhưng họ không cho nhập vô California vì chính sách bảo vệ nông nghiệp của tiểu bang này.” Ông thử thời vận thêm một lần nữa bằng cách sang Texas mua mía. Tuy nhiên, người ta chỉ cho phép ông nhập mía đông lạnh vào California mà thôi, còn mía tươi thì không. “Rõ ràng chính phủ chặn hết mọi ngả cho mía tươi nhập vào tiểu bang này.” “Trong khi vợ tôi khóc vì tiếc tiền thì tôi cười thầm vì thấy cơ hội quá hên hiện ra trước mắt: Tôi sẽ trồng mía ở California,” người đàn ông luôn biết nắm bắt cơ hội nhoẻn miệng cười. Cả một ngành kỹ nghệ mới mở ra, ông Chín mất gần 5 năm mày mò nghiên cứu để trồng và lấy phấn mía ngay trên 5 mẫu đất dư ở nông trại nuôi vịt. Trong thời gian chờ đợi kết quả thu hoạch phấn mía tại California thì ông mang máy móc sang Florida mua mía để đánh phấn ra, sàng lọc mang bán. “Như đã nói, những gì làm có liên quan đến thuốc men đều mang lại nhiều lợi nhuận gấp 30 lần. Mía sau khi lấy phấn xong thì mình đưa vào dập lấy nước, qua nhiều chế biến sẽ trở thành 'ethanol' - một loại xăng sinh học để bán cho công ty dầu khí Shell. Mía còn lại nữa thì bán nước mía,” ông Chín phân tích.   Ông Chín Đàm bên chuồng nuôi cút nhỏ tại nông trại Ramona ở San Diego. “Muốn làm thương mại phải liều, phải lỳ và phải hên!” Nghe chủ nhân Hột Vịt Lộn Long An kể về những công việc ông làm, tôi hỏi, “Bí quyết để thành công trên thương trường của anh là gì?” Ông nói chậm rãi, “Làm thương mại thì phải có máu liều. Chưa đủ. Phải lỳ nữa. Cũng chưa đủ. Phải hên nữa.” Hên trong kinh doanh, theo ông Chín, chiếm đến 60% mức độ thành công. “Khi mình hên thì mình làm việc này nó kéo theo được nhiều việc khác, rất dễ dàng.” Ông nói như tâm sự, “Những đồng tiền đầu tiên mình kiếm được trong kinh doanh khó lắm, chua lắm. Cũng như $100,000 mà tôi có được khi nhận hợp đồng trị giá $1 triệu để làm vaccine cho chính phủ sau sự kiện 9-11 chua lắm. Khi đó mình gần như phá sản rồi. Đó là tiền mồ hôi, nước mắt. Tiền của 14 tiếng làm việc mỗi ngày, 7 ngày mỗi tuần. Nhưng khi thời cơ đến mình phải biết cầm cờ mà phất. Có $100,000 mình sẽ làm được $1 triệu, từ $1 triệu đó thì triệu thứ hai, thứ ba trở đi dễ kiếm lắm.” Như ông nói, cái hên này sẽ kéo theo cái hên kia, “nhiều khi tiền cứ như từ trên trời rơi xuống.” Ông “tiết lộ," "Năm 2016 tôi sẽ có thêm sản phẩm mới, đó là ốc bưu!" Đó là những con ốc bưu từ đâu đổ về trên dòng sông ngay ruộng mía của ông. “Giờ tôi đang học cách nuôi coi nó đẻ trứng nở con thế nào, rồi học cách phân loại, liên lạc với các nhà hàng để bỏ mối cho họ. Có phải là tiền từ trên trời rơi xuống không?” Ông Chín cười đắc chí. Học “biến rác thành tiền” từ bó rau muống của mẹ Sang Mỹ năm 1975 cùng vợ chồng người anh trai khi mới 8 tuổi, ông Chín Đàm cũng trải qua thời gian vừa đi học vừa đi làm như bao người dân tị nạn khác. Ông cho biết, “Tôi học về thương mại, nhưng thương mại trong nhà trường chỉ dạy những điều căn bản thôi. Tôi học chính là từ mẹ tôi, bài học đầu tiên bà dạy tôi là từ bó rau muống.” “Mẹ tôi cầm bó rau muống nói, 'Con thấy cái ngọn không, ai cũng thích cái ngọn. Mình ngắt hết cái ngọn là phần ngon nhất để bán, vì thích ngọn nên ai cũng mua, xem như mình không cần bận tâm chuyện bán ngọn. Còn lại phần cọng là hàng kẹt, vì phần đó già không ai ăn.'" Mẹ tôi chẻ phần cọng đó ra, ngâm vào nước, mang bán cho các hàng bún riêu, vì ai bán bún riêu cũng phải cần rau muống chẻ hết.   "Mẹ tôi nói, 'Như vậy, thay vì cọng rau già xem như phần rác vứt đi thì giờ mình lại biến thành rau muống chẻ bán còn đắt tiền hơn phần ngọn. Cho nên, con làm ngành gì thì làm nhưng khi nào con biết biến rác thành tiền thì con bước chân vào thương mại được,'” ông chia sẻ. Bài học biến rác thành tiền - “trask to cash” - mà ông Chín học từ người mẹ là như vậy. Không dừng lại ở đó, bài học tiếp theo mà người được xem là thành công trên thương trường này cũng học được từ mẹ của mình chính là sự thật thà. Ông Chín nói, “Ngày xưa gia đình tôi bán vải. Mẹ tôi nói con đo đúng thì suốt đời ăn không hết, đo mà rút lại thì chống gậy mà ăn, tức là nếu ăn gian thì sẽ đi ăn mày.” Hai bài học nghe chừng đơn giản đó, liệu ai cũng học được để thành công?   Một góc trồng mía thử nghiệm của ông Chín Đàm tại San Diego. Học công thức làm ra tiền Câu chuyện dài của ông Thomas Chín Đàm cùng phóng viên Người Việt ngay tại lò ấp trứng của ông gần chợ Bến Thành và dọc đường từ Bolsa hướng đến vùng Ramona ở San Diego khi lên thăm nông trại nuôi vịt, trồng mía của ông, không dừng lại ở chuyện nuôi gà nuôi vịt trồng mía bắt ốc, mà sâu hơn, là những bài học, những kinh nghiệm của một người có nhiều năm dấn thân vào thương trường trên nhiều lãnh vực muốn chia sẻ cùng mọi người.   Chủ nhân Hột Vịt Lộn Long An chiêm nghiệm, “Làm việc gì cũng khó khăn hết nhưng mình phải biết công thức để kiếm tiền vì tiền là một thứ mơ hồ lắm. Tiền phải biến ra thành tiền. Tiền có lúc kiếm không ra, lúc mình không kiếm nó lại đến.” “Tôi làm ở đây cũng lâu, từ 1995 đến nay gần 20 năm, giờ nhìn lại thấy hồi xưa mình làm sai hết, hoặc mình làm đúng nhưng chưa đúng tới nơi tới chốn vì mình không đủ tiền để xoay. Làm bất cứ ngành gì cũng cần có tiền để xoay, không có tiền sẽ chết. Quan trọng là học công thức làm ra tiền. Điều này không ai chỉ.” Ông kể, “Năm 2003 xảy ra dịch cúm gia cầm, cả ba tháng trời người ta không ăn gà vịt. Tôi học thêm bài học: không bao giờ tập trung kinh doanh vào duy nhất một lãnh vực!” Thế là, “người nông dân” Chín Đàm lại bước vào một lãnh vực mới: nuôi chuột bạch cho phòng thí nghiệm, nuôi thỏ và chích máu từ tai thỏ để người ta làm thuốc thử thai. Đó là chưa kể ông còn nuôi gần 50,000 con chim cút không phải chỉ để lấy trứng bán mà chủ yếu là “cũng làm vaccine dành cho những người bị dị ứng với gà” và trên 200 con ngỗng vừa lấy trứng bán vừa làm thuốc trị hiếm muộn. "Như vậy đã đủ hết những gì mà Hột Vịt Lộn Long An 'bao sân' chưa?" "Chưa!" Ông Chín không chỉ là một nông dân “chăn vịt” mà ông còn là một người kinh doanh bất động sản, làm ăn theo cách thức của Samuel Brannan, người được xem là triệu phú đầu tiên của California trong thời kỳ tiểu bang này "dậy sóng" với phong trào đào vàng của những năm cuối thập niên 1840. Chuyện kể rằng, năm 1848, vàng được tìm thấy dọc bờ sông American, California. Trong khi những người đầu tiên phát hiện ra vàng cố gắng giữ bí mật này, thì có một người đàn ông cầm một bình thủy tinh chứa đầy vàng chạy khắp các con đường ở San Francisco hét toáng lên: “Vàng! Vàng ngoài sông American!” Người đó là Samuel Brannan. Tuy nhiên, ông Brannan giàu lên không phải vì ông tham gia đi đào vàng như bao người khác mà vì trước đó ông đã mua cửa hàng duy nhất nằm giữa San Francisco và bãi vàng, chất vào đó tất cả mọi thứ hàng hóa thiết bị ông có thể tìm được, rồi bán lại hay cho dân đào vàng thuê với một giá lời không thể tưởng tượng được. Ông Chín Đàm hiện tại cũng làm công việc tương tự tại nơi người Mỹ đang xây dựng những nhà máy chế biến “ethanol” bằng cách mua những trung tâm thương mại, các thị trấn, các khu chung cư và cho những người công nhân quanh đó thuê! Người đàn ông sinh năm 1963 có vầng trán rộng và nụ cười tươi tắn nhận xét, “Mỹ là nơi cho phép người ta muốn làm gì làm. Mỹ cho mình nhiều cơ hội để thành công. Và với tôi, làm nghề nên chọn nghề đặc biệt mà nghề đặc biệt ở Mỹ luôn luôn có.” Trước khi câu chuyện kết thúc, ông Chín Đàm chìa ra tấm bảng gỗ khoe do “bà xã mua tặng,” trên có dòng chữ ghi theo kiểu thư pháp: “Đời: Muốn thành công phải trải qua thất bại. Trên đường đời có dại mới thành công,” như một lời nhắn nhủ với những ai còn loay hoay chưa định được cho mình một con đường đúng trên thương trường.     Ngọc Lan gui tu email Phan luc

TIỄN THU

 

TIỄN THU
hay

Tương tư mùa thu

…Thu về chớp biển mưa nguồn,
Thu đi… trăm nhớ ngàn thương lại về…



…Đầu thành tiếng vạc lao xao ,
Sườn non dế gọi mây vào ngõ thu .
Chiều hoang ướt sũng sương mù ,
Đêm qua phố chợ trăng thu úa vàng


 
Ừ thôi em, cũng quan san ,
Non xanh, nước biếc mây ngàn từ đây.

 

Gặp nhau ta ở hội nầy ,
Quen nhau rồi cũng cõi nầy mà thôi .

 Sông nào nước chảy mây trôi

Thuyên nào lờ lững bên trời tuyết pha.

 

Trăng nào hát khúc cầm ca

Rựơu nào say giữa trăng tà đêm nao?

 

Em xưa má thắm môi đào,
Hạ khoe áo đỏ, thu chào áo bông.
Bây giờ trời sắp sang đông,
Em còn thơ thẩn áo hồng… áo hoa…

 

Mây xưa ngủ giữa trăng tà
Em xưa giấc ngủ thềm hoa…hững hờ.
Ta về gác vắng làm thơ.
Buồn len lén đọng mấy tờ thư xanh.

Hoa nào ươm nụ đầu cành ,
Trăng nào chếch bóng tần ngần lệ sương.
Thu về bóng xế tà dương,
Non phai nét ngọc nắng vàng pha phôi.

 

Từ em cuối phố mây trời ,
Ta qua phố bắc em dời phố đông…
Chim quyên ăn trái nhãn lồng,
Ta về gỡ mối tơ lòng hỏi ai ?...

Tình cờ như gió gặp mây,
Rừng thu lá đổ hoa bay xạc xào.

Lá vàng rơi , lá lao xao,
Trăm con mộng nhỏ bay vào thơ em ..

Hoa nào đẹp tựa hoa tim,
Tình nào đẹp tựa đóa Quỳnh tinh sương.

 

 Ừ trăm năm , cũng vô thường,
Xa nhau…thôi cũng lược gương hững hờ.

Ta về ngõ vắng năm xưa,
Gói trong kỹ niệm những tờ thư xanh.

 

Dẫu mai đời có vô tình ,
Lật trang thơ cũ bóng hình là đây…

Nhớ xưa em dáng hao gầy,
Hoa thua nét ngọc, má hây nắng hồng.
Bây giờ trời sắp sang đông ,
Em còn thơ thẩn tơ hồng… đem hong ...

Ngày nao em chửa theo chồng.
Thơ anh em đọc, chỉ hồng em đan .



Bây giờ em đã sang ngang,
Câu thơ mối chỉ còn đang tơ vò.

Thu đi từ độ bao giờ,
Thuyền trăng lặng lẽ bến bờ vô minh.

 

Anh về phố núi chênh vênh,
Em đi bóng nhỏ một vành trăng soi…

 Sông trăng từ độ đề thơ,

Thuyền trăng em có bao giờ đi qua.
Tình trăng em có thiết tha,
Thơ trăng em có thềm hoa thẩn thờ ?

Mốt mai dẫu có bao giờ,

Thềm trăng chờ đợi người thơ chạnh lòng

.

 Yêu nhau thương nhớ vô cùng,

Xa em vạn dặm muôn trùng chẳng xa.

 

Đường về vỗ nhịp trầm ca,
Quan san mấy dặm , quan hà là đây

. Ngập ngừng tay lại cầm tay,
Rừng phong thu lá rụng đầy trước sân.         

 

 Sao em tay ngọc tần ngần ,
Sao em mắt ngọc thâm quầng dáng hoa .
Sao em buồn chẳng nói ra,
Mà trong lòng đó  xót xa bao điều …

         

Ta về gác vắng đìu hiu ,
Rừng thu vàng vỏ nắng  chiều phôi pha.    

Sương khuya phủ kín la đà ,

Sân trăng chờ đợi người hoa hững hờ.     

 Cũng đành một kiếp người thơ,
Sông Ngân ngồi đợi bên bờ tương tư.
Tóc râu phủ kín bơ phờ,
Qua sông buổi ấy…con đò ai đưa ? 
 

Nhớ xưa con sáo ơ hờ  ,
Rừng chưa thay lá em chưa lấy chồng.



Bây giờ sáo đã sang sông,
Rừng thu vàng đỏ  lá phong rụng đầy.
 
 
Ta về nhặt nắng hiên tây,
Gửi hương cho gió gửi mây cho ngàn.
Gửi thơ cho khắp nhân gian,
Ngàn năm-  tằm vẫn kiếp tằm- nhả tơ.



…………………………………
…………………………………
…Ai đem tơ dệt thành thơ,
Ai đưa con sáo bên bờ sang sông…


Thương em từ thuở chưa chồng,
Thơ anh em đọc, tơ lòng em  xe.
Bây giờ đi sớm về  khuya,
Thơ anh còn  đó… ai chia nỗi sầu .
   
Đầu hôm tiếng vạc lao xao,
Con ra biển bắc con vào biển  nam.

Tình anh như ánh trăng vàng,
Chênh vênh đứng đợi… người sang gọi đò.
  Trăng đi từ độ bao giờ,
Thuyền anh còn đứng bên bờ khói mây.

Đêm về chuốc chén rượu say,
Sương khuya còn đợi dấu hài em  qua.
   
Rừng thu lá rụng la đà,
Em xưa hờ hửng tình ra phụ phàng.


Thương em từ độ mười lăm,
Đến năm hăm…mốt… em đành vu qui.
     
Con oanh bờ liểu xầm xì,
Vườn xưa còn đó ong đi sao đành.

Hoa phong nhụy bướm đa tình,
Em vui duyên mới bỏ  mình anh đây .
   
Rượu nào không uống mà say ,
Tình sao chưa thắm mà cay đắng rồi.
Em về còn đọng trong tôi,
Mùi hương giọng nói nét cười… chiêm bao.
    Đầu cành lá rụng rì rào,

 

Trên không tiếng nhạn xạc xào kêu sương

Thu về chớp biển mưa nguồn,
Thu đi trăm nhớ nghìn thương lại về…
   
Lá vàng rơi rụng lê thê,
Lá bay cuốn cả… lời thề em bay …



…Đêm về có gả ngồi say …
Dốc nghiêng bầu rượu thơ bay dạt dào…
   
……………………………………..
……………………………………..
…Trời  khuya mưa gió lao xao ,

 

 


Bên sông tiếng vạc gọi chào TIỄN THU.

Dương Lam -voduonghonglam
vophubong­­

bài thơ tháng 11/2012

bài thơ tháng 11/2012

tháng mười một
áo em xanh mắt biếc
bỏ mùa thu vàng úa
ngủ bên đồi
mai em về
ngàn cõi gió xa xôi
cho ta giữ
chút tình xưa
còn đó
em còn nhớ
tình anh luôn bỏ ngỏ
mà tình em
như gió
thoảng bên trời

xin một lần

đừng để gió chơi vơi...

vophubong

VỢ HỒI XUÂN, CHỒNG . . . HỒI HỘP

VỢ HỒI XUÂN, CHỒNG . . . HỒI HỘP

 

Ngày trước, mấy lão bạn anh hay dọa: “Vợ mà hồi xuân là ông khổ đấy nhé!”.

Nghe vậy, anh chỉ cho là tầm phào, bụng thầm nhủ: “Vợ hồi xuân tức là trẻ lại, vậy thì sướng chứ sao lại khổ?”.
 Không ngờ, đến khi vợ thực sự bước vào giai đoạn hồi xuân, chồng mới “biết đá, biết vàng”.

Vợ chồng bao nhiêu năm, anh đã quen với cái vẻ ngoài giản dị của em. Ai ngờ, vừa hồi xuân là em thay đổi cái rụp, làm cả ba cha con anh choáng váng.
 Em chưng diện, chăm chút nhan sắc kỹ hơn. Nếu em làm đẹp, chưng diện một cách vừa phải, phù hợp với lứa tuổi thì anh chẳng có gì để than vãn; thậm chí còn mừng, còn khuyến khích.
 Đằng này, em chưng diện, em làm đẹp toàn theo kiểu quá lố, khiến anh đau đầu hết sức.

Mỗi ngày em hồi xuân là mỗi ngày cha con anh hồi… hộp, vì không biết hôm nay vợ mình - mẹ mình sẽ diện bộ cánh theo “trường phái” thời trang nào.

 Hôm nay em mặc bộ đầm ba bốn màu sặc sỡ, hôm khác em lại chơi bộ đồ của mấy em gái tuổi teen, đến nỗi con gái phải thốt lên:
 “Mẹ còn teen hơn con!”. 

Teen với sặc sỡ còn đỡ, có khi em còn hứng lên, diện đồ theo “trường phái gợi cảm”.

 Nói thật với em, nhìn em - đã gần lên chức bà ngoại - mặc cái áo mỏng tang theo kiểu xuyên thấu, hay cái áo hai dây thiếu trước hụt sau, anh chẳng thấy gợi cảm gì hết mà chỉ muốn nổi da gà…

Vợ hồi xuân, chồng... hồi hộp

Vợ chồng bao nhiêu năm, anh đã quen với cái vẻ ngoài giản dị của em. Ai ngờ, vừa hồi xuân là em thay đổi cái rụp, làm cả ba cha con anh choáng váng. (ảnh minh họa)

Từ ngày em hồi xuân, cái tủ mỹ phẩm của em to hơn hẳn. Em tậu cơ man nào là son, là phấn, là sữa, là kem… đủ loại.

 Lúc trước, đi đến chỗ nào mang tính chất trang trọng em mới trang điểm. Còn bây giờ, em trang điểm mọi lúc mọi nơi.

 Ra đầu ngõ mua bó rau em cũng phải dặm phấn, tô son. Thậm chí, nhiều khi ở nhà em cũng trang điểm, chẳng hiểu để làm gì?

Nhưng anh khổ nhất là cái vụ đi sửa sắc đẹp của em. 
Em xăm lông mày, xăm môi, rồi sửa mũi, hút mỡ bụng. Thậm chí, cái vòng 1 em cũng đi nâng cấp.

 Kết quả là đẹp đâu anh chưa thấy, chỉ thấy vợ mình ngày càng lạ hoắc. Đấy là chưa kể đến chuyện tốn kém tiền bạc.
 Từ ngày em siêng đi thẩm mỹ viện, ngân quỹ gia đình hao hụt thấy rõ…

Anh bực lắm, cũng góp ý em nhiều lần, hồi xuân thì hồi xuân, làm đẹp thì làm đẹp, nhưng phải đúng mực, hợp với lứa tuổi. 

Khổ nỗi, hễ anh nói là em giận, vì giờ em đã đổi tính, nhí nhảnh hơn, “teen” hơn ngày xưa, nên rất dễ giận, dễ hờn. Nói đụng đến, là dỗi ngay: “Tôi hiểu mà, già rồi, làm gì cũng đâu bằng được mấy em gái trẻ. Anh chán tôi cũng phải”.

 Mà giờ em dỗi cũng y hệt như lúc mới cưới, cũng mặt mũi lạnh tanh, cũng không thèm nói chuyện, cũng bỏ cơm bỏ nước. Anh phải dỗ chán dỗ chê, em mới hết giận.
 Nhiều khi dỗ em, anh thấy mình cũng đang… hồi xuân, trở về cái thời trai trẻ, tìm cách làm lành với cô bạn gái hay hờn dỗi.

Trời không chịu đất thì đất phải chịu trời. Giờ anh hết dám “phản kháng”, chỉ biết cố gắng chịu đựng, hy vọng qua một thời gian, vợ anh sẽ về lại “vị trí cũ”. Chứ em cứ hồi xuân như vầy hoài, chắc anh “lão hóa” sớm…

---